Edebiyat Arşivi

Çağdaş Türk Edebiyatı PDF Yazdır e-Posta
Türk Dili ve Edebiyatı - Çağdaş Edebiyat
Ali Horuz tarafından yazıldı.   
Cuma, 03 Şubat 2012 03:13
Makale İçeriği
Çağdaş Türk Edebiyatı
Çağdaş Türk Edebiyatı
Çağdaş Türk Edebiyatı Dönemleri
Çağdaş Türk Edebiyatı Dönemleri 2
Türk Edebiyatında Roman
Çağdaş Türk Edebiyatında Öykü
Çağdaş Türk Edebiyatında Şiir
Çağdaş Türk Edebiyatı
Türk Cumhuriyetleri ve Türk Toplulukları Türk Edebiyatları
Tüm Sayfalar

Türk edebiyatı

Türk edebiyatı, Türk yazını veya Türk literatürü; Türk diliyle üretilmiş sözlü ve yazılı metinlerdir. Türklerin İslamiyeti kabullerine kadar farklı Türk dil ve alfabeleri kullanılırken, İslamiyetin etkisiyle Farsça ve Arapça kullanılmaya başlanmış, Osmanlı döneminde Türkçenin Arap alfabesiyle yazıldığı Osmanlıca eserler verilmiştir. Özellikle saray çevresinde, Fars edebiyatının etkisiyle üretilen bir edebiyat anlayışı ağır basmıştır. Zaten okuryazarlığın olmadığı ya da oldukça az olduğu halk arasında, sarayın Divan Edebiyatı etkili olamamış, Anadolu'da sözlü gelenek uzun bir süre devam etmiştir.

Türk edebiyatının tarihi yaklaşık 1500 yıl öncesine dayanmaktadır. Bilinen en eski Türk yazıları 8. yüzyıldan kalma Orta Moğolistan'daki Orhun Irmağı vadisinde bulunan Orhun Yazıtları'dır.[1] Türklerin İslam'ı kabul ettikten sonraki edebiyat metinleri lügatlar, fıkıh eserleri, peygâmberler tarihi, şecere türü yapıtlardır. 15. yüzyılda Dede Korkut Kitabı ile başlayan destan türüne ek olarak, mektuplar, menakipler, tarihler, tezkireler nesir türünün biçimleridir. Türk halk edebiyatı, aşık ve tekke kollarıyla eski çağlardan beri süregelir. Halk edebiyatının bilmece, destan, masal, efsane, hikâye, atasözü, fıkra, menkıbe, deyim, oyun biçimleri vardır. Tekke edebiyatının nefes, ayin, ilahi, naat, mevlid, münacat kalıplarıyla gelen kolları günümüze ulaşmıştır. Halk edebiyatı yanında klasik edebiyat denilen Divan edebiyatı gelişmiştir. Batı'da roman türünün yaygınlaşmasıyla Türk edebiyatı da telif ve tercümelerle 1800'lerden başlayarak bu yöne eğilmiştir.[2]

Türkiye'de Cumhuriyet döneminin ilk devrinde Milli Edebiyat hâkimdir. Halk diliyle yazan ve Genç Kalemler dergisinde toplanan yazarlar eserlerinde Türklüğü, vatanı, kurtuluş mücadelesini anlatmışlar; kendilerinden önceki bireye dönük Edebiyat-ı Cedidecileri eleştirmişlerdir. Bu devrin en önemli yazarlarına örnek olarak Yakup Kadri Karaosmanoğlu ve Halide Edip Adıvar verilebilir. Milli Edebiyat'ın milliyetçi görünümü sonraki devirde Anadoluculuk ve halkçılık olarak edebiyata yansımıştır.[3] Bu dönemde Beş Hececiler ve Yedi Meşaleciler grupları kurulmuştur.[4] Daha sonra II. Dünya Savaşı ve savaşın siyasal etkileriyle toplumculuk ve köycülük akımları güçlenmiştir.[5] Âşık ve tekke edebiyatı, modernleşmenin etkisiyle gücünü kaybetmiştir. Divan edebiyatından ise Dil Devrimi, Türkçe'nin ön plana çıkarılması ve değişen edebiyat akımlarıyla, Osmanlı'ya ait bir tür olarak vazgeçilmiştir.

Modern Türk edebiyatı öykü, roman, eleştiri, deneme, şiir ve tiyatro eserleri gibi hemen her türde örnekler içermektedir. Genellikle modernist bir çizgide seyretmekte olsa da postmodernizmin etkileri de yoğun olarak görülmektedir.

Konu başlıkları

  • 1 Selçuklular dönemi
  • 2 Osmanlılar dönemi
    • 2.1 Halk edebiyatı
      • 2.1.1 Âşık edebiyatı
      • 2.1.2 Halk hikâyeleri
      • 2.1.3 Anonim / Yazanı bilinmeyen türler
    • 2.2 Divan edebiyatı
    • 2.3 Tekke edebiyatı
  • 3 Batı uygarlığı etkisinde gelişen Türk edebiyatı
    • 3.1 Tanzimat edebiyatı
    • 3.2 Edebiyat-ı Cedide
    • 3.3 Milli Edebiyat
  • 4 Türkiye Cumhuriyeti Dönemi Türk Edebiyatı
    • 4.1 Roman ve Öykü
    • 4.2 Şiir
    • 4.3 Tiyatro
    • 4.4 Araştırma, Derleme
  • 5 Türk edebiyatında roman
  • 6 Türk edebiyatında öykü
  • 7 Türk edebiyatında şiir
  • 8 Türk edebiyatında masal
    • 8.1 Türk masal kaynakları
  • 9 Türk edebiyatında mizah
  • 10 Türk Cumhuriyetleri ve Türk Toplulukları Türk Edebiyatları
    • 10.1 Türk Cumhuriyetleri Türk edebiyatı
      • 10.1.1 Azerbaycan Türk edebiyatı
      • 10.1.2 Kazakistan Türk edebiyatı
      • 10.1.3 Kıbrıs Türk edebiyatı
      • 10.1.4 Kırgızistan Türk edebiyatı
      • 10.1.5 Özbekistan Türk Edebiyatı
      • 10.1.6 Türkmenistan Türk Edebiyatı
    • 10.2 Türk Toplulukları Türk edebiyatı
  • 11 Kaynaklar
  • 12 Dipnotlar

Son Güncelleme: Cuma, 03 Şubat 2012 03:19
 

You are here  : Anasayfa Türk Dili ve Edebiyatı Çağdaş Edebiyat

Tasarım

tasarim Tasarım: Ali Horuz

Destek

edebiyat, destek Sitemize katkı yapmak isterseniz, üye olup makale önerebilirsiniz. Gönderileriniz kendi adınızla yayınlanır.

Edebi Portal

 Edebi Portal EdebiArşiv.Com, Türkiye'nin en geniş edebiyat portalı olmaya hazırlanıyor.